Je hoort en leest steeds vaker over goede en slechte vetten. Maar de meeste mensen weten inhoudelijk niet exact wat dat betekend.

Wanneer het gaat over wat gezonder is margarine of boter, dan is dit een onderwerp waarover veel tegenstrijdige informatie is. Dit komt mede door tegenstrijdige belangen (geld versus gezondheid). Ook werd vorige eeuw ontdekt dat verzadigt vet de veroorzaker was van hart en vaatziekten. Nu een eeuw later tonen steeds meer onderzoeken aan dat dit niet helemaal waar is.
Na de introductie van margarine, stegen de gevallen van hart- en vaatziektes schrikbarend. 

Roomboter

Een mooi voorbeeld is roomboter. Roomboter heeft een slechte naam gekregen doordat het verzadigde vetten bevat. Roomboter bestaat uit 82% vet, waarvan 50% uit verzadigde vetten. Maar deze slechte naam is gemaakt door slimme marketingcampagnes in de jaren 60 door margarine producenten. Margarine bestaat overigens ook voor 80% uit vetten.
Wanneer je dieper in gaat op wat roomboter is, dan blijken deze verzadigde vetten licht verteerbaar te zijn. Voor veel mensen hebben deze vetten een gunstig effect op de darmen. Ons lichaam heeft namelijk wel wat verzadigde vetten nodig om gezond te zijn. Maar daarbij is het wel essentieel dat dit de juiste verzadigde vetten zijn.

Gezondheidsvoordelen 

Boter heeft een beschermde naam, als er ten minste 80% melkvet in zit dan mag het officieel boter heten.
De vetten in roomboter bestaan dus uit verzadigde vetten, met relatief korte vetzuurketens. Dit betekend dat ons het lichaam het relatief gemakkelijk kan verteren.
Ons lichaam heeft vetten nodig, ze hebben een belangrijke functie. Vetten dienen namelijk als bouwstof voor lichaamscellen. Overigens is roomboter een natuurlijk product wat niet bewerkt is zoals margarine. Hierdoor bevat het nog kleine hoeveelheden vitaminen. Zoals vitamine A, vitamine D, Natrium, Selenium, Calcium, Laurinezuur, Fosfor en anti oxidanten. 

Margarine bevat ongezonde transvetten

Margarinefabrikanten hebben er in de jaren 60 voor gezorgd dat de reputatie van roomboter slechter werd. Mede omdat zij hun eigen product aan de man moesten brengen. De meeste mensen aten toen namelijk (room)boter en kenden margarine nog niet. Dat roomboter een slechte naam kreeg is volkomen onterecht. Daarnaast kan margarine op grote schaal geproduceerd worden worden tegen een veel lagere prijs dan roomboter. Momenteel is de grootste speler met een miljarden omzet Unilever.

Margarine in de darmen verwerken is een belasting voor ons lichaam. Margarine bevat namelijk ongezonde transvetten. Dit zijn vetten die bewerkt zijn en komen uit oliën die zo veranderd zijn dat het harde vetten zijn geworden. En wat doen harde vetten in onze aderen, aanplakken aan de wand. Margarine is lekker zacht en smeerbaar, bij kamertemperatuur gestold vet maar oorspronkelijk vloeibaar vet. Deze onnatuurlijke transvetten zijn vetten die niet goed voor ons zijn.

Transvetten

Dit zijn vetten die van oorsprong vloeibaar waren, maar die door bewerking een vaste vorm hebben gekregen. Vervolgens wordt er waterstof aan de olie toegevoegd om oxidatie tegen te gaan. Transvetten zitten in veel kant – en klare producten en dus ook in margarine. Om de ongezonde bestandsdelen van margarine weg te moffelen, maken margarine fabrikanten aangepaste reclame.
Zo promoten ze met het feit dat zij omega 3 vetzuren aan margarine toevoegen. En zij leggen er de focus op dat er onverzadigde vetten in margarine zitten wat gezonder is voor hart en bloedvaten. Dat klopt dat zijn ook positieve gegevens. Echter laten zij expres een belangrijk feit achterwege dat margarine transvetzuren bevat. En transvetzuren zijn recent bewezen al zeer ongezond voor hart en vaten. De meeste transvetten vinden wij terug in koekjes, chips, frituur en andere kant-en-klare producten, en pakjes. 

Verschil tussen roomboter en margarine

Tegenwoordig zien wij dat mensen voedsel terug willen die zo onbewerkt mogelijk is, en dus zo dicht mogelijk bij de natuur staat. Het grootste verschil tussen boter en margarine is dat boter wordt gemaakt van (koeien)melk en margarine wordt gemaakt van plantaardige oliën en vetten. Je zou kunnen denken, ik hoor plant dus dat klinkt gezonder. Wellicht voor een veganistische levensstijl. Maar margarine bestaat helaas hoofdzakelijk uit meervoudig onverzadigde vetzuren en transvetten. Deze transvetten zijn ‘slechte’ onverzadigde vetten die fabrieksmatig worden omgezet in verzadigd vet.

Het kost ons lichaam extra veel moeite om transvetten te verwerken. Van transvetten is inmiddels bekend dat ze geen gezondheidsvoordelen hebben en dat je ze beter zo veel mogelijk kunt vermijden. Vooral bij margarine om in te bakken komen er veel transvetten vrij. 

Om het verhaal nog complexer te maken, roomboter bevat ook een klein gedeelte aan transvetzuren.
Maar deze vetzuren zijn natuurlijk ontstaan en daardoor heeft het lichaam er geen moeite mee ze af te breken.
Je zou kunnen zeggen, hoe gezonder de koe, dus grasetend in het weiland hoe gezonder het vet. Wanneer je biologische roomboter gebruikt kun je er van uit gaan dat dit de beste keuze voor je lichaam is.