De inhoud van dit artikel is geïnspireerd door een documentaire, waarin de britse arts Alexander van Tulleken (graad in volksgezondheid)
in de wereld van koolhydraten duikt. Hij ontdekt dat kleine veranderingen in zijn levens – en eetstijl kunnen zorgen voor gewichtsverlies en een gezonder leven.

Koolhydraten, wij mensen zijn er dol op. Maar tegenwoordig worden constant gewaarschuwd dat zij ongezond voor ons zouden zijn. Verkeerde koolhydraten vergroten namelijk het risico op hartkwalen. En verwerkte koolhydraten verhogen weer de kans op kanker. Het zou verstandig voor ons allemaal zijn om te leren wat gezonde en ongezonde koolhydraten zijn zodat wij betere eet keuzes gaan maken.

Diabetes is een oprukkende ziekte, net als darmkanker.
Een kleine meerderheid (53%) van de volwassen Europeanen heeft overgewicht blijkt uit de EU cijfers. In Nederland (in 2017) had 49% van de Nederlanders te kampen met overgewicht, en 14% met obesitas. Dit wordt mede veroorzaakt door wat wij eten. Koolhydraten zijn tegenwoordig ook lastig om te vermijden. Koolhydraten zitten in bijna al het goedkope kant en klaar eten, net als in junkfood.

Wat zijn koolhydraten

De meeste mensen denken bij koolhydraten aan brood, pasta, aardappelen en cetera. Maar eigenlijk is het zo dat overal koolhydraten in zitten, ook in ons fruit en groente.
Wat zijn koolhydraten precies: Natuurkundig gezien zijn het grote moleculen met koolstof, waterstof en zuurstof. Samen met eiwitten en vetten behoren zij tot onze belangrijkste voedingstoffen (energie). Maar tegenwoordig halen de meeste mensen hun energie bijna alleen nog uit koolhydraten.

Er zijn drie soorten koolhydraten: 1. Zetmeel 2. Suiker 3. Vezels.
Er zit veel zetmeel in bijvoorbeeld aardappelen, rijst en pasta + witbrood, de “beige” koolhydraten noemen wij deze. Er zit suiker in frisdrank, snoep, taart en geraffineerd voedsel (=bewerkt) de witte koolhydraten noemen wij deze. Nadat wij suiker of zetmeel hebben gegeten worden deze koolhydraten razendsnel afgebroken in een kleiner molecuul genaamd Glucose. Dit glucose word afgegeven in je bloedbaan, en je lichaam haalt daar zijn energie uit. Energie is nodig om je voort te kunnen bewegen, en voor alle lichaamsprocessen zoals ademhalen, darmwerking. Maar als je teveel witte en beige koolhydraten eet, dan wordt die glucose helaas omgezet in vet. Vetcellen zijn enorm rekbaar en kunnen erg veel vet opslaan.

Het probleem van vandaag is dat vele van ons teveel witte en beige koolhydraten consumeren. Gemiddeld eten wij zeven ton witte en beige koolhydraten in ons leven. 

Gezonde koolhydraten

Maar er is ook goed nieuws want er bestaat ook zoiets als gezonde koolhydraten, dit zijn vezels en noemen wij de groene koolhydraten. Groente en fruit bevatten vezels. Deze vorm van koolhydraten geeft langzame energie af en zijn gezond voor onze darmen. Fruit en groente maken ons niet te dik. Neem dit voorbeeld waaraan je kunt zien dat een portie fruit een betere keuze is dan witte koolhydraten.

Muffin: 10 suikerklontjes
Rijst: 20 suikerklontjes
Aardbeien: 4 suikerklontjes

Resistent zetmeel

Zo’n 95% van het zetmeel wat wij eten is haast volledig verteerbaar. Maar er bestaat ook nog zoiets dat heet resistent zetmeel. Resistent zetmeel is onverteerbaar, het is eigenlijk meer een soort vezel. Dit resistente zetmeel wordt onafgebroken naar de dikke darm vervoerd waar het onze darmflora voedt. Wat voor verschil maakt het om meer vezels en resistente zetmeel te eten? Er zijn goede aanwijzingen dat meer van bovenstaande veel bijdragen aan het onderdrukken van infecties en ziekten. Resistent zetmeel voedt onze darmbacteriën zoals de rummococcus die ons gezond houd.

Hoe krijgen wij meer resistent zetmeel binnen?

Brood, een van onze en meest geconsumeerde koolhydraten. Wij eten met elkaar dagelijks ruim 140 miljoen sneetjes per jaar. Maar helaas bestaat zo’n 60% daarvan uit witbrood, vol zetmeel dat snel wordt omgezet in glucose. Volkorenbrood bevat resistente zetmeel moleculen die ons lichaam wat minder gemakkelijk in glucose om kan zetten. 

Stop een volkoren brood in de vriezer want dat maakt makkelijk verteerbaar zetmeel resistent. Wanneer je dit dat vervolgens bevroren en al in de rooster doet dan krijgt je lichaam minder witte koolhydraten binnen. En hoe zit het met rijst, pasta en aardappelen waar iedereen zo dol op is. Onderzoekers hebben ontdekt dat koken waarna koelen ook dat zetmeel resistent kan maken. Je darmflora zal er van smullen. Dus zet je overgebleven lasagne schaal in de koelkast waarna je het de volgende dag weer flink opwarmt in de oven. Hierdoor krijg je extra veel resistente zetmeel binnen.

Veel medici zijn ervan overtuigt dat de toenemende consumptie van teveel foute koolhydraten bijdragen tot grote gezondheidsproblemen. De toename van insuline resistentie van mensen is zorgelijk te noemen. Hier te lang mee door gaan kan uiteindelijk leiden tot Diabetes met levenslang medicijngebruik. Gevolgen van diabetes zijn blindheid, zweren, hartaanvallenamputaties en uiteindelijk de dood. Een ziekte wat wordt gekarakteriseerd door overgewicht. 

Het is een sluipmoordenaar want de helft van de mensen heeft er geen weet van dat ze het hebben. Zou het zo kunnen zijn dat door middel van aanpassen van onze leefstijldiabetes omkeerbaar is? He antwoord is ja.